Ο Γύλος ή Ιουλίδα είναι ένα από τα πιο πολύχρωμα και κοινά ψάρια των ελληνικών θαλασσών που ανήκει στην οικογένεια των Χειλιδών. Είναι διάσημος για τον εντυπωσιακό σεξουαλικό διμορφισμό του, καθώς τα αρσενικά και τα θηλυκά έχουν τόσο διαφορετική εμφάνιση που για χρόνια θεωρούνταν ξεχωριστά είδη. Τα θηλυκά και τα νεαρά άτομα (αρχική φάση) έχουν καφέ-πορτοκαλί ράχη και λευκή κοιλιά με μια χαρακτηριστική λευκή οριζόντια γραμμή. Τα κυρίαρχα αρσενικά (τελική φάση) έχουν εκθαμβωτικά χρώματα με έντονο πράσινο, μπλε και κόκκινο και μια χαρακτηριστική πορτοκαλί ζιγκ-ζαγκ γραμμή στο πλάι. Το σώμα του είναι μακρόστενο και ευκίνητο, ιδανικό για να ελίσσεται ανάμεσα στα βράχια.

Είναι παράκτιο είδος που ζει σε ρηχά νερά, συνήθως σε βάθη από 1 έως 60 μέτρα, αν και μπορεί να βρεθεί μέχρι και τα 120 μέτρα. Προτιμά βραχώδεις βυθούς με πλούσια βλάστηση και λιβάδια Ποσειδωνίας όπου βρίσκει άφθονη τροφή και κρυψώνες. Έχει μια μοναδική συμπεριφορά, όταν νυχτώσει ή όταν νιώσει απειλή, χώνεται ολόκληρος μέσα στην άμμο και κοιμάται θαμμένος για να προστατευτεί από τους θηρευτές.

Το συνηθισμένο μήκος του κυμαίνεται από 15 έως 20 εκατοστά. Τα αρσενικά είναι μεγαλύτερα και μπορούν να φτάσουν σε μέγιστο μήκος τα 25 με 30 εκατοστά.

Είναι σαρκοφάγο ψάρι που δραστηριοποιείται την ημέρα. Τρέφεται κυρίως με μικρά γαστερόποδα, σαλιγκάρια, αχινούς, μικρές γαρίδες, σκουλήκια και άλλα ασπόνδυλα που βρίσκει στον βυθό. Τα νεαρά άτομα συχνά λειτουργούν ως καθαριστές, αφαιρώντας παράσιτα από το δέρμα μεγαλύτερων ψαριών.

Αλιεύεται εύκολα με καθετή, κιούρτους και δίχτυα, αλλά έχει πολύ μικρή εμπορική αξία. Αν και το κρέας του είναι νόστιμο, έχει πολλά μικρά κόκαλα που το καθιστούν δύσκολο στο φαγητό. Συνήθως χρησιμοποιείται για την παρασκευή γευστικής κακαβιάς ή ως ζωντανό δόλωμα για το ψάρεμα μεγάλων θηρευτών όπως η Συναγρίδα και το Μαγιάτικο.

Σημαντικά Ευρήματα Ερευνών

Η IUCN κατατάσσει τον Γύλο στα είδη Ελαχίστης Ανησυχίας (Least Concern) καθώς είναι πολύ κοινός και οι πληθυσμοί του είναι σταθεροί. Επιστημονικές μελέτες έχουν εστιάσει στη συμπεριφορά του ύπνου του, επιβεβαιώνοντας ότι έχει έναν αυστηρό κιρκάδιο ρυθμό. Είναι δραστήριος μόνο με το φως της ημέρας και μόλις δύσει ο ήλιος θάβεται αμέσως στην άμμο, μένοντας εκεί σε κατάσταση λήθαργου μέχρι το ξημέρωμα. Επίσης, έρευνες έχουν δείξει ότι η αλλαγή φύλου είναι μια ευέλικτη διαδικασία που επηρεάζεται έντονα από την κοινωνική δομή της ομάδας στην οποία ζει το ψάρι.