Η Ζαργάνα, γνωστή και ως Βελονίδα ή Σαρμπάνα, είναι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα πελαγικά ψάρια των ελληνικών θαλασσών. Το σώμα της είναι εξαιρετικά λεπτό και μακρόστενο, σαν βέλος, σχεδιασμένο για μεγάλες ταχύτητες. Το ράμφος της είναι μακρύ και γεμάτο με αμέτρητα μικροσκοπικά και κοφτερά δόντια που θυμίζουν βελόνες. Η ράχη της έχει ένα χαρακτηριστικό έντονο μπλε-πράσινο χρώμα, ενώ τα πλευρά και η κοιλιά είναι ασημένια. Είναι διάσημη για τα θεαματικά άλματα που κάνει έξω από το νερό όταν κυνηγά ή προσπαθεί να ξεφύγει.

Το πιο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της είναι τα κόκκαλά της, τα οποία έχουν ένα έντονο πράσινο σμαραγδί χρώμα. Αυτό οφείλεται στη χρωστική ουσία βιλιβερδίνη και είναι απολύτως φυσιολογικό και ακίνδυνο. Δεν πρέπει να συγχέεται με το Λογχόψαρο (Tetrapturus belone), το οποίο είναι ένα πολύ μεγαλύτερο πελαγικό ψάρι που μοιάζει με ξιφία.

Είναι είδος που ζει αποκλειστικά στην επιφάνεια της θάλασσας, σε βάθη από 0 έως 10 μέτρα. Κινείται τόσο στην ανοιχτή θάλασσα όσο και πολύ κοντά στις ακτές, ειδικά κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Προτιμά τα καθαρά νερά με καλή ροή και συχνά πλησιάζει σε εκβολές ποταμών.

Το σύνηθες μήκος της κυμαίνεται από 40 έως 60 εκατοστά, με το βάρος να είναι γύρω στα 300 με 500 γραμμάρια. Μπορεί όμως να φτάσει σε μέγιστο μήκος τα 90-100 εκατοστά και βάρος λίγο πάνω από 1 κιλό.

Είναι ένας ταχύτατος και άπληστος κυνηγός. Τρέφεται κυρίως με μικρά ψάρια που κολυμπούν στην επιφάνεια, όπως αθερίνες, γαύρους, φρίσσες και σαρδέλες. Κυνηγά οπτικά και επιτίθεται στα κοπάδια με μεγάλη ταχύτητα, χρησιμοποιώντας το μακρύ της ράμφος για να τραυματίσει ή να αρπάξει τη λεία της.

Είναι εξαιρετικά δημοφιλές θήραμα για τους ερασιτέχνες ψαράδες. Αλιεύεται κυρίως με την τεχνική της ματασίνας (νήμα χωρίς αγκίστρι όπου μπλέκονται τα δόντια της) και με spinning χρησιμοποιώντας μικρά τεχνητά δολώματα. Επαγγελματικά αλιεύεται με δίχτυα επιφανείας και γρι-γρι. Το κρέας της είναι πολύ νόστιμο, ειδικά τηγανητό, παρόλο που πολλοί το αποφεύγουν λόγω του χρώματος των οστών. Έχει μέτρια εμπορική αξία αλλά θεωρείται εκλεκτός μεζές.

Σημαντικά Ευρήματα Ερευνών