Η Κορδέλα είναι ένα από τα πιο ιδιαίτερα και παράξενα ψάρια των ελληνικών βυθών που ανήκει στην οικογένεια των Κηπολιδών (Cepolidae). Το όνομά της περιγράφει απόλυτα την εμφάνισή της καθώς το σώμα της είναι εξαιρετικά μακρόστενο, λεπτό και πιεσμένο στα πλευρά, θυμίζοντας μια κόκκινη κορδέλα που κυματίζει στο νερό. Το χρώμα της είναι έντονο πορτοκαλί ή κοκκινωπό που ξεθωριάζει σε κιτρινωπό προς την κοιλιά.

Το επιστημονικό της όνομα macrophthalma προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις μακρός και οφθαλμός και αναφέρεται στα πολύ μεγάλα μάτια της που είναι προσαρμοσμένα για να βλέπουν στο ημίφως του βυθού. Ένα άλλο χαρακτηριστικό της είναι ότι τα πτερύγια της ράχης και της κοιλιάς είναι ενιαία και ενώνονται με την ουρά, σχηματίζοντας ένα συνεχόμενο κρόσσι. Συχνά συγχέεται λόγω ονόματος με τον Βασιλιά της Ρέγγας (Oarfish), αλλά εκείνο είναι ένα γιγαντιαίο ψάρι της αβύσσου που φτάνει τα 8 μέτρα, ενώ η Κορδέλα είναι πολύ μικρότερη.

Ζει σε αμμώδεις και λασπώδεις βυθούς, συνήθως σε βάθη από 15 έως 200 μέτρα, αν και έχει καταγραφεί και βαθύτερα. Η συμπεριφορά της είναι μοναδική καθώς είναι ένα από τα λίγα ψάρια που κατασκευάζουν το σπίτι τους. Σκάβει βαθιά κάθετα λαγούμια (burrows) μέσα στη λάσπη, τα οποία μπορεί να φτάσουν σε βάθος το ένα μέτρο. Ζει μόνιμα μέσα σε αυτά τα λαγούμια και βγαίνει μόνο το κεφάλι της για να τραφεί, ενώ με τον παραμικρό κίνδυνο εξαφανίζεται μέσα στην τρύπα με την ουρά προς τα κάτω.

Το συνηθισμένο μήκος της κυμαίνεται από 20 έως 40 εκατοστά. Μπορεί να φτάσει σε μέγιστο μήκος τα 80 εκατοστά, αν και τέτοια μεγέθη είναι σπάνια στις ελληνικές θάλασσες.

Είναι πλαγκτονοφάγο ψάρι. Παραμένει στην είσοδο του λαγουμιού της και περιμένει τα θαλάσσια ρεύματα να φέρουν την τροφή προς το μέρος της. Τρέφεται κυρίως με ζωοπλαγκτόν, όπως μικροσκοπικά κωπήποδα και προνύμφες καβουριών, τα οποία συλλαμβάνει με το μεγάλο της στόμα που έχει έντονη κλίση προς τα πάνω.

Δεν αποτελεί κύριο στόχο των ψαράδων και δεν έχει μεγάλη εμπορική αξία. Αλιεύεται κυρίως ως παράπλευρο αλίευμα (bycatch) από τις τράτες βυθού που σαρώνουν τις αμμώδεις περιοχές. Σε πολλές περιοχές πετιέται πίσω στη θάλασσα, αλλά όπου καταναλώνεται (όπως στην Ισπανία και την Ιταλία) θεωρείται εξαιρετικός μεζές όταν τηγανίζεται, καθώς το κρέας της είναι λευκό και νόστιμο. Στην Ελλάδα πωλείται σπάνια και συνήθως πολύ φθηνά.

Σημαντικά Ευρήματα Ερευνών

Η IUCN κατατάσσει την Κορδέλα στα είδη Ελαχίστης Ανησυχίας (Least Concern). Οι επιστημονικές μελέτες έχουν εστιάσει στον ρόλο της ως «βιο-μηχανικού» του βυθού. Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι τα λαγούμια της παίζουν κρίσιμο ρόλο στην υγεία του οικοσυστήματος, καθώς ανακατεύουν και οξυγονώνουν τα ιζήματα του βυθού (bioturbation), επιτρέποντας σε άλλους μικροοργανισμούς να ζήσουν εκεί. Επίσης, έχει παρατηρηθεί ότι ζει σε μεγάλες αποικίες όπου χιλιάδες λαγούμια βρίσκονται το ένα δίπλα στο άλλο, σχηματίζοντας υποβρύχιες πόλεις.