Η Σαρδέλα είναι αναμφίβολα το πιο εμβληματικό μικρό πελαγικό ψάρι της Μεσογείου. Είναι ένα ψάρι-θεμέλιος για το θαλάσσιο οικοσύστημα, αποτελώντας βασική τροφή για αμέτρητους θηρευτές, αλλά και ένας διατροφικός θησαυρός για τον άνθρωπο, διάσημη για την πλούσια γεύση της και την υψηλή περιεκτικότητά της σε Ωμέγα-3.

Το σώμα της είναι μακρόστενο αλλά πιο ψηλό και πλακουτσωτό (συμπιεσμένο πλευρικά) σε σχέση με τον Γαύρο, με τον οποίο συχνά συγχέεται. Το χρώμα της στη ράχη είναι έντονο μπλε-πράσινο, ενώ τα πλευρά και η κοιλιά είναι ασημένια. Το πιο χαρακτηριστικό γνώρισμα που την ξεχωρίζει από τον Γαύρο είναι το κεφάλι της. Η Σαρδέλα έχει κανονικό, μικρό στόμα που τελειώνει πριν φτάσει στο μάτι, και η κάτω σιαγόνα της προεξέχει ελαφρώς προς τα πάνω. Επίσης, στο βραγχιακό επικάλυμμα (μάγουλο) υπάρχουν χαρακτηριστικές οστέινες γραμμώσεις που μοιάζουν με ακτίνες.

Είναι ένα καθαρά πελαγικό είδος που ζει στην ανοιχτή θάλασσα. Σχηματίζει τεράστια, πυκνά κοπάδια που μπορεί να αποτελούνται από χιλιάδες ή και εκατομμύρια άτομα, τα οποία κινούνται συγχρονισμένα για να μπερδέψουν τους θηρευτές. Παρουσιάζει έντονη κάθετη μετανάστευση. Κατά τη διάρκεια της ημέρας κατεβαίνει σε μεγαλύτερα βάθη (συνήθως 25-55 μέτρα, αλλά φτάνει και τα 100 μέτρα) για ασφάλεια, ενώ τη νύχτα ανεβαίνει μαζικά προς την επιφάνεια για να τραφεί.

Η Σαρδέλα είναι μικρό ψάρι. Το συνηθισμένο μήκος που αλιεύεται στις ελληνικές θάλασσες κυμαίνεται από 10 έως 15 εκατοστά. Το μέγιστο μήκος που μπορεί να φτάσει είναι τα 25 εκατοστά, αν και τέτοια μεγέθη είναι σπάνια στη Μεσόγειο σε σύγκριση με τον Ατλαντικό.

Είναι ένας κλασικός φιλτροποιός (filter feeder). Κολυμπάει με το στόμα ανοιχτό φιλτράροντας συνεχώς το νερό μέσω των βραγχίων της, τα οποία λειτουργούν σαν κόσκινο. Τρέφεται κυρίως με ζωοπλαγκτόν (όπως κωπήποδα και αυγά ψαριών) και φυτοπλαγκτόν (μικροσκοπικά φύκια), ανάλογα με την εποχή και την αφθονία της τροφής.

Αν και έχει χαμηλή τιμή κιλού λόγω της μεγάλης προσφοράς, η διατροφική της αξία είναι ανεκτίμητη. Είναι πλούσια σε πρωτεΐνες και αποτελεί μία από τις καλύτερες φυσικές πηγές Ωμέγα-3 λιπαρών οξέων. Στην κουζίνα είναι εξαιρετικά δημοφιλής, ειδικά ψητή στα κάρβουνα και παστή, αποτελώντας έναν από τους πιο κλασικούς ελληνικούς μεζέδες.

Σημαντικά Ευρήματα Ερευνών