Ο Οξύνωτος είναι αναμφίβολα ο πιο παράξενος και ιδιαίτερος καρχαρίας που ζει στα βαθιά νερά της Μεσογείου. Ανήκει στην οικογένεια των Οξυνωτιδών (Oxynotidae) και η εμφάνισή του δεν θυμίζει σε τίποτα τους κλασικούς καρχαρίες. Το σώμα του είναι εξαιρετικά ψηλό, κοντό και τριγωνικό σε διατομή, δίνοντας την εντύπωση ότι είναι συμπιεσμένο από τα πλάγια. Το δέρμα του είναι εξαιρετικά τραχύ και καλύπτεται από μεγάλα και σκληρά δερματικά δόντια, γεγονός που του έχει χαρίσει το παρατσούκλι Αχινόγατος.

Το πιο χαρακτηριστικό του γνώρισμα είναι τα δύο τεράστια ραχιαία πτερύγια που μοιάζουν με ιστία ή καμπούρες, καθένα από τα οποία φέρει ένα ισχυρό αγκάθι που προεξέχει. Το κεφάλι του είναι μικρό και πεπλατυσμένο με ένα ρύγχος που θυμίζει γουρούνι (εξού και το όνομα Χοιροκαρχαρίας ή Γουρουνόψαρο) και μεγάλα ρουθούνια. Συχνά συγχέεται ονομαστικά με τον Ακανθία (Κεντρόνι), αλλά μορφολογικά είναι εντελώς διαφορετικοί.

Είναι ένας βενθικός καρχαρίας που ζει και κινείται αργά κοντά στον βυθό. Προτιμά τα βαθιά νερά της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας και του πρανούς, συνήθως σε βάθη από 60 έως 660 μέτρα. Απαντάται κυρίως σε λασπώδεις ή αμμώδεις βυθούς όπου μπορεί να αναζητήσει την τροφή του, αλλά και σε περιοχές με κοραλλιογενείς σχηματισμούς.

Είναι καρχαρίας μικρού προς μεσαίου μεγέθους. Το συνηθισμένο μήκος αλίευσης κυμαίνεται από 50 έως 70 εκατοστά. Το μέγιστο μήκος που μπορεί να φτάσει είναι περίπου το 1.5 μέτρο, αν και άτομα άνω του 1 μέτρου είναι σπάνια.

Λόγω του δυσκίνητου σώματός του, ο Οξύνωτος δεν είναι ενεργός κυνηγός αλλά τρέφεται κυρίως με μικρούς και αργούς οργανισμούς του βυθού. Η δίαιτα του αποτελείται κυρίως από πολύχαιτους (θαλάσσια σκουλήκια), σιπουνκουλοειδή και μικρά καρκινοειδή. Επίσης, πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι τρέφεται και με αυγά άλλων καρχαριών και σαλαχιών (ωοφαγία), τα οποία ρουφάει από τις κάψουλές τους χάρη στο ειδικά διαμορφωμένο στόμα του.

Δεν έχει καμία εμπορική αξία και δεν καταναλώνεται από τον άνθρωπο, καθώς το κρέας του θεωρείται χαμηλής ποιότητας. Αλιεύεται αποκλειστικά ως παράπλευρο αλίευμα (bycatch) από τράτες βυθού και παραγάδια που δραστηριοποιούνται σε μεγάλα βάθη. Συνήθως απορρίπτεται στη θάλασσα, αλλά δυστυχώς το ποσοστό επιβίωσής του μετά τη σύλληψη είναι χαμηλό. Στο παρελθόν, το τραχύ δέρμα του χρησιμοποιούνταν για το γυάλισμα ξύλινων αντικειμένων.

Σημαντικά Ευρήματα Ερευνών