Fistularia commersonii


Η Τρομπέτα γνωστή και ως Φιστουλάρια ή Πιθκιαύλι (στην Κύπρο) είναι ίσως ο πιο επιτυχημένος και ταχύτατα εξαπλωμένος Λεσεψιανός μετανάστης στη Μεσόγειο. Είναι ένα μακρύ και εξαιρετικά λεπτό ψάρι με εντελώς παράξενο σχήμα που θυμίζει σωλήνα ή μουσικό όργανο (εξού και το όνομα Κορνέτα ή Τρομπέτα). Το χρώμα της είναι λαδί-πράσινο ή γκριζωπό στη ράχη και ασημί στην κοιλιά. Όταν είναι ζωντανή το σώμα της στολίζεται με δύο χαρακτηριστικές έντονες μπλε ιριδίζουσες γραμμές ή σειρές από βούλες που τρέχουν κατά μήκος της ράχης της (Bluespotted Cornetfish).
Εκτός από το ατελείωτο ρύγχος της το πιο χαρακτηριστικό της γνώρισμα είναι η ουρά της. Έχει μια διχαλωτή ουρά από το κέντρο της οποίας ξεκινάει ένα πολύ μακρύ και λεπτό νήμα σαν μαστίγιο ή κεραία το οποίο είναι αισθητήριο όργανο και μπορεί να φτάσει σε μήκος όσο το μισό σώμα του ψαριού.
Είναι είδος του Ινδο-Ειρηνικού ωκεανού που εισέβαλε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ. Έχει προσαρμοστεί τέλεια στα ζεστά νερά της λεκάνης μας. Ζει σε ρηχά παράκτια νερά συνήθως πάνω από αμμώδεις βυθούς και λιβάδια Ποσειδωνίας αλλά και κοντά σε βράχια. Το βάθος που τη συναντάμε κυμαίνεται από την επιφάνεια έως τα 100 μέτρα. Συχνά σχηματίζει μεγάλα και χαλαρά κοπάδια που περιπολούν ακριβώς κάτω από την επιφάνεια ή κοντά στον βυθό.
Η Τρομπέτα είναι ένα πολύ μακρύ ψάρι. Μπορεί να φτάσει σε μέγιστο μήκος το 1.5 μέτρο (χωρίς να υπολογίζεται το νήμα της ουράς) αν και τα άτομα που συναντάμε συνήθως είναι γύρω στο 1 μέτρο.
Αν και φαίνεται αθώα και εύθραυστη η Τρομπέτα είναι ένας αδίστακτος και εξαιρετικά αποτελεσματικός θηρευτής που έχει χαρακτηριστεί ως «δολοφόνος γόνου». Το μακρύ σωληνοειδές ρύγχος της λειτουργεί σαν μια ισχυρή πιπέτα ή αντλία. Πλησιάζει αργά και αθόρυβα τα κοπάδια από μικρόψαρα (γόνος μαρίδας, γόπας, αθερίνας). Μόλις φτάσει σε απόσταση βολής ανοίγει απότομα το στόμα της και δημιουργεί ένα κενό αέρος που ρουφάει ακαριαία το θήραμα. Τρέφεται σχεδόν αποκλειστικά με ψάρια και δευτερευόντως με καλαμάρια και γαρίδες.
Η βιολογία της αναπαραγωγής της στη Μεσόγειο μελετάται ακόμα καθώς είναι νέο είδος. Φαίνεται να αναπαράγεται τους θερμούς μήνες του έτους. Η ταχύτητα με την οποία κατέκλυσε τη Μεσόγειο (από το Ισραήλ μέχρι την Ισπανία) μέσα σε λίγα χρόνια δείχνει ότι έχει εξαιρετικά υψηλή αναπαραγωγική επιτυχία και ότι τα αυγά ή οι προνύμφες της ταξιδεύουν εύκολα με τα ρεύματα.
Αλιεύεται πολύ συχνά ως ανεπιθύμητο παράπλευρο αλίευμα (bycatch) σε στατικά δίχτυα, τράτες βυθού και γρι-γρι. Επίσης πιάνεται εύκολα με καλάμι (spinning) ή συρτή αφρού καθώς επιτίθεται σε τεχνητά δολώματα.
Στην Ελλάδα έχει πολύ μικρή έως μηδενική εμπορική αξία. Ο περισσότερος κόσμος δεν την γνωρίζει, την φοβάται λόγω της παράξενης όψης της και δυσκολεύεται να την καθαρίσει (λόγω του σχήματος και των οστών). Ωστόσο το κρέας της είναι λευκό, σφιχτό, χωρίς πολλά κόκκαλα και αρκετά νόστιμο, θυμίζοντας σε υφή τη γλώσσα ή τον μπακαλιάρο. Σε άλλες χώρες (π.χ. Ιαπωνία) θεωρείται εκλεκτό έδεσμα για σασίμι ή σούπα.
Η IUCN δεν έχει αξιολογήσει ακόμα πλήρως τον αντίκτυπο της στη Μεσόγειο. Ωστόσο επιστημονικές μελέτες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Έχει βρεθεί ότι η Τρομπέτα έχει εξαιρετικά γρήγορο μεταβολισμό και καταναλώνει τεράστιες ποσότητες γόνου εμπορικών ψαριών (όπως Μπαρμπούνια και Γόπες) απειλώντας την ανανέωση των πληθυσμών τους. Επίσης η απουσία φυσικών εχθρών στη Μεσόγειο της επιτρέπει να πολλαπλασιάζεται ανεξέλεγκτα.