Hexanchus griseus
Ο Εξακαρχαρίας, γνωστός και ως Γκρίζος Νωτιδανός ή Αλέτρι, είναι ένα αληθινό ζωντανό απολίθωμα των θαλασσών μας. Πρόκειται για έναν πολύ πρωτόγονο καρχαρία που έχει διατηρήσει χαρακτηριστικά που είχαν οι πρόγονοί του πριν από εκατομμύρια χρόνια. Το πιο σημαντικό και διακριτικό του γνώρισμα, από το οποίο πήρε και το όνομά του, είναι ότι διαθέτει έξι ζεύγη βραγχιακών σχισμών σε κάθε πλευρά του κεφαλιού, σε αντίθεση με τους περισσότερους σύγχρονους καρχαρίες που έχουν πέντε. Το σώμα του είναι βαρύ και ογκώδες, με χρώμα γκρι ή καφέ στην ράχη και πιο ανοιχτό στην κοιλιά. Ένα άλλο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του είναι ότι έχει μόνο ένα ραχιαίο πτερύγιο τοποθετημένο πολύ πίσω, κοντά στην ουρά. Τα μάτια του είναι μεγάλα και έχουν ένα χαρακτηριστικό φωσφορίζον πράσινο χρώμα όταν είναι ζωντανός, προσαρμοσμένα για να βλέπουν στο σκοτάδι της αβύσσου.
Είναι κάτοικος των βαθιών νερών. Ζει κυρίως στην ηπειρωτική κατωφέρεια και την άβυσσο, σε βάθη που κυμαίνονται συνήθως από 200 έως 1100 μέτρα, αν και έχει καταγραφεί ακόμα και στα 2500 μέτρα. Κατά τη διάρκεια της ημέρας παραμένει στα σκοτεινά βάθη, ενώ τη νύχτα συχνά ανεβαίνει σε ρηχότερα νερά για να τραφεί.
Είναι ένας από τους μεγαλύτερους σαρκοφάγους καρχαρίες στον κόσμο. Το μήκος του φτάνει συχνά τα 3 με 4 μέτρα, αλλά μπορεί να ξεπεράσει τα 5 μέτρα. Το βάρος των μεγάλων ατόμων μπορεί να φτάσει ή και να ξεπεράσει τον μισό τόνο (500-600 κιλά).
Ο Εξακαρχαρίας είναι ένας κορυφαίος αλλά και καιροσκόπος θηρευτής. Τρέφεται με μια μεγάλη ποικιλία θηραμάτων, συμπεριλαμβανομένων άλλων ψαριών, σαλαχιών, μικρότερων καρχαριών, καλαμαριών και καβουριών. Επίσης, λειτουργεί ως καθαριστής του βυθού, καθώς τρέφεται συχνά με νεκρά ζώα που πέφτουν από την επιφάνεια.
Είναι ωοζωοτόκο είδος με εντυπωσιακή γονιμότητα. Τα έμβρυα εκκολάπτονται μέσα στο σώμα της μητέρας. Η εγκυμοσύνη διαρκεί πιθανότατα πάνω από δύο χρόνια. Το θηλυκό γεννά έναν πολύ μεγάλο αριθμό μικρών, που κυμαίνεται από 20 έως και πάνω από 100 νεογνά σε κάθε γέννα. Τα μικρά γεννιούνται με μήκος περίπου 60-70 εκατοστά.
Δεν αλιεύεται στοχευμένα στη Μεσόγειο, αλλά πιάνεται περιστασιακά ως παράπλευρο αλίευμα σε βαθιά παραγάδια και τράτες. Η εμπορική του αξία είναι περιορισμένη. Στο παρελθόν το συκώτι του ήταν πολύτιμο για το λάδι του.
Σημαντικά Ευρήματα Ερευνών
Η IUCN κατατάσσει τον Εξακαρχαρία παγκοσμίως ως Σχεδόν Απειλούμενο (Near Threatened). Αν και οι πληθυσμοί του φαίνονται σχετικά σταθεροί λόγω του δυσπρόσιτου περιβάλλοντός του, η αργή ανάπτυξη και ο μεγάλος χρόνος κύησης τον καθιστούν ευάλωτο. Έρευνες έχουν δείξει ότι τα μεγάλα θηλυκά τείνουν να ζουν σε ρηχότερα νερά σε σχέση με τα αρσενικά και τα νεαρά άτομα.
Προειδοποίηση Τοξικότητας
Υπάρχουν αναφορές ότι το κρέας του Εξακαρχαρία μπορεί να έχει καθαρτικές ιδιότητες ή να προκαλέσει ελαφριά δηλητηρίαση αν δεν προετοιμαστεί σωστά, αν και αυτό δεν είναι τόσο έντονο όσο σε άλλα είδη καρχαριών (όπως ο Somniosus). Παρ' όλα αυτά, η κατανάλωσή του δεν συνιστάται γενικά, και σε πολλές περιοχές αποφεύγεται.