Ο Κολιός είναι ένα από τα πιο γνωστά και αγαπημένα αφρόψαρα των ελληνικών θαλασσών. Ανήκει στην οικογένεια των Σκομβριδών (Scombridae) και είναι στενός συγγενής του Σκουμπριού και του Τόνου. Το σώμα του είναι μακρόστενο και υδροδυναμικό σαν τορπίλη, σχεδιασμένο για να κολυμπά γρήγορα. Η ράχη του έχει ένα εντυπωσιακό μπλε-πράσινο χρώμα με τις χαρακτηριστικές σκούρες ραβδώσεις που θυμίζουν τίγρη, οι οποίες όμως στον Κολιό είναι συχνά πιο ακανόνιστες και σπασμένες σε σχέση με το Σκουμπρί.

Μια πολύ σημαντική ανατομική λεπτομέρεια που επηρεάζει τη συμπεριφορά του είναι ότι ο Κολιός διαθέτει νηκτική κύστη (το όργανο που βοηθά τα ψάρια να επιπλέουν), σε αντίθεση με το Σκουμπρί που δεν έχει. Αυτό σημαίνει ότι ο Κολιός μπορεί να σταματήσει να κολυμπάει και να αιωρείται στο νερό, ενώ το Σκουμπρί πρέπει να κολυμπάει ασταμάτητα για να μην βουλιάξει.

Πώς ξεχωρίζει από το Σκουμπρί

Αυτά τα δύο ψάρια μοιάζουν πάρα πολύ και συχνά πωλούνται με το ίδιο όνομα, αλλά έχουν δύο βασικές διαφορές στην εμφάνιση. Πρώτον, ο Κολιός έχει πολύ μεγαλύτερα μάτια σε σχέση με το κεφάλι του από ό,τι το Σκουμπρί. Δεύτερον και κυριότερο, η κοιλιά του Κολιού δεν είναι ποτέ καθαρή λευκή αλλά έχει πάντα γκριζωπές κηλίδες, στίγματα ή γραμμές που μοιάζουν με νερά, ενώ η κοιλιά του Σκουμπριού είναι καθαρή ασημένια χωρίς κανένα σημάδι.

Είναι ένα καθαρά πελαγικό ψάρι που ζει στην ανοιχτή θάλασσα, σχηματίζοντας τεράστια και συμπαγή κοπάδια. Κινείται συνήθως σε βάθη από την επιφάνεια μέχρι τα 300 μέτρα. Είναι είδος που μεταναστεύει συνεχώς. Τους καλοκαιρινούς μήνες τα κοπάδια πλησιάζουν μαζικά τις ακτές για να τραφούν και να αναπαραχθούν, ενώ τον χειμώνα αποτραβιούνται σε βαθύτερα νερά.

Είναι ένας λαίμαργος και ευκαιριακός κυνηγός. Τρέφεται κυρίως με ζωοπλαγκτόν, όπως κωπήποδα και μικρές γαρίδες, τα οποία φιλτράρει από το νερό. Ωστόσο, τα μεγαλύτερα άτομα κυνηγούν ενεργά και άλλα μικρά πελαγικά ψάρια, όπως γαύρους, αθερίνες και σαρδέλες, καθώς και γόνο άλλων ειδών.

Έχει τεράστια εμπορική σημασία και αλιεύεται μαζικά με γρι-γρι, τράτες αλλά και με δίχτυα. Για τους ερασιτέχνες είναι δημοφιλές θήραμα με τσαπαρί και συρτή αφρού. Το κρέας του είναι πολύ νόστιμο αλλά και πολύ λιπαρό, πλούσιο σε ωφέλιμα Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα. Λόγω της λιπαρότητάς του πρέπει να καταναλώνεται πολύ φρέσκο γιατί αλλοιώνεται γρήγορα, αλλιώς είναι ιδανικό για πάστωμα (παστός κολιός) ή ψήσιμο στα κάρβουνα.

Σημαντικά Ευρήματα Ερευνών

Η IUCN κατατάσσει τον Κολιό στα είδη Ελαχίστης Ανησυχίας (Least Concern) λόγω της μεγάλης εξάπλωσής του. Επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι οι πληθυσμοί του παρουσιάζουν κυκλικές αυξομειώσεις που σχετίζονται με τις περιβαλλοντικές συνθήκες και τη θερμοκρασία του νερού. Επίσης, έρευνες έδειξαν ότι τα νεαρά άτομα μεγαλώνουν πολύ γρήγορα τον πρώτο χρόνο της ζωής τους για να αποφύγουν τους θηρευτές.