Sepia officinalis



Η Σουπιά είναι ένα από τα πιο ευφυή και εξελιγμένα ασπόνδυλα των θαλασσών μας και ανήκει στην ομοταξία των Κεφαλόποδων. Το σώμα της είναι πλατύ και ωοειδές, ενώ περιβάλλεται από ένα ενιαίο πτερύγιο που τρέχει περιμετρικά του κορμού της σαν φούστα και της επιτρέπει να κινείται με χάρη. Διαθέτει οκτώ μικρότερα πλοκάμια και δύο πολύ μακρύτερες συλληπτήριες κεραίες, τις οποίες εκτοξεύει αστραπιαία για να αρπάξει τη λεία της και τις οποίες κρατά κρυμμένες σε ειδικές θήκες όταν δεν κυνηγά.
Το πιο διάσημο χαρακτηριστικό της είναι το εσωτερικό της όστρακο, το γνωστό σουπιόκοκκαλο. Αυτό δεν είναι απλώς ένας σκελετός, αλλά ένα θαύμα φυσικής μηχανικής, γεμάτο μικροσκοπικούς θαλάμους αερίου, που της επιτρέπει να ρυθμίζει την πλευστότητα της με ακρίβεια υποβρυχίου, γεμίζοντας ή αδειάζοντας τους θαλάμους με υγρό. Επίσης, είναι διάσημη για την ικανότητα της να αλλάζει χρώμα και υφή δέρματος σε κλάσματα δευτερολέπτου, χάρη στα χρωματοφόρα κύτταρα που διαθέτει.
Είναι είδος που ζει κυρίως σε παράκτια νερά και προτιμά τους αμμώδεις ή λασπώδεις βυθούς, αλλά και τα λιβάδια Ποσειδωνίας, όπου μπορεί να καμουφλαριστεί τέλεια μιμούμενη το περιβάλλον. Τη συναντάμε σε βάθη που ξεκινούν από τα 2 μέτρα και φτάνουν έως τα 200 μέτρα. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα αποσύρεται σε βαθύτερα νερά, ενώ την άνοιξη πλησιάζει μαζικά στις ακτές για να αναπαραχθεί.
Το συνηθισμένο μήκος του μανδύα κυμαίνεται από 15 έως 25 εκατοστά. Ωστόσο, είναι είδος που μπορεί να φτάσει σε μέγιστο μήκος τα 35 με 40 εκατοστά και βάρος που ξεπερνά τα 2 κιλά. Τα πολύ μεγάλα άτομα αποκαλούνται συχνά από τους ψαράδες βαρέλια ή καμπάδες.
Είναι δεινός θηρευτής ενέδρας που βασίζεται στο καμουφλάζ. Τρέφεται κυρίως με μαλακόστρακα, όπως καβούρια και γαρίδες, αλλά και με μικρά ψάρια. Όταν νιώσει απειλή, εκτοξεύει ένα πυκνό σύννεφο από καφέ-μαύρο μελάνι, το οποίο περιέχει ουσίες που ναρκώνουν την όσφρηση των θηρευτών, δίνοντας της χρόνο να διαφύγει.
Η αναπαραγωγή λαμβάνει χώρα τον χειμώνα και την άνοιξη. Τα θηλυκά γεννούν αυγά που έχουν μαύρο χρώμα και μοιάζουν με τσαμπιά από σταφύλια, τα οποία κρεμούν πάνω σε σκληρά αντικείμενα, σχοινιά ή φυτά. Η ερωτική συμπεριφορά της Σουπιάς είναι εξαιρετικά περίπλοκη. Όταν ένα μικρότερο αρσενικό θέλει να ζευγαρώσει με ένα θηλυκό αλλά υπάρχει κοντά ένα κυρίαρχο αρσενικό, χρησιμοποιεί ένα απίστευτο τέχνασμα. Στη πλευρά που βλέπει το θηλυκό εμφανίζει τα χρώματα του φλερτ, ενώ στην πλευρά που βλέπει ο ανταγωνιστής μιμείται τα χρώματα του θηλυκού, ξεγελώντας τον ότι βλέπει δύο θηλυκές.
Αλιεύεται με δίχτυα μανωμένα, ειδικές καλαμαριέρες από σκάφος ή ακτή και κιούρτους, ενώ είναι αγαπημένο θήραμα για το ψαροντούφεκο και το καμάκι με φως, καθώς συχνά παγώνει όταν φωτιστεί τη νύχτα. Έχει πολύ μεγάλη εμπορική αξία. Το κρέας της είναι εξαιρετικό, παχύ και νόστιμο, ιδανικό για μαγειρευτά όπως κρασάτη ή με σπανάκι και ψητό στα κάρβουνα. Το μελάνι της χρησιμοποιείται επίσης στη γαστρονομία για την παρασκευή ριζότο και ζυμαρικών.
Η IUCN κατατάσσει τη Σουπιά στα είδη Ελαχίστης Ανησυχίας (Least Concern). Επιστημονικές μελέτες έχουν αποδείξει ότι διαθέτει μία από τις υψηλότερες νοημοσύνες στο ζωικό βασίλειο, συγκρίσιμη με αυτή των πρωτευόντων θηλαστικών. Πειράματα έδειξαν ότι μπορεί να περάσει το τεστ του ζαχαρωτού, δηλαδή να δείξει αυτοσυγκράτηση και να περιμένει για να λάβει καλύτερη ποιοτικά τροφή αργότερα, αποδεικνύοντας προηγμένες γνωστικές ικανότητες και ικανότητα σχεδιασμού για το μέλλον.