Η Γαμπουζία είναι ένα μικρό ψάρι του γλυκού και υφάλμυρου νερού που κατάγεται από τη Βόρεια Αμερική και συγκεκριμένα από τις ανατολικές ΗΠΑ. Εισήχθη στην Ευρώπη και τη Μεσόγειο στις αρχές του 20ού αιώνα για έναν πολύ συγκεκριμένο σκοπό την καταπολέμηση των κουνουπιών και της ελονοσίας. Το σώμα της είναι μικρό και στιβαρό με χρώμα λαδί ή γκριζοπράσινο και μια ασημένια γυαλάδα στην κοιλιά. Έχει το στόμα στραμμένο προς τα πάνω ένδειξη ότι τρέφεται στην επιφάνεια του νερού. Το πιο χαρακτηριστικό της γνώρισμα είναι ο έντονος σεξουαλικός διμορφισμός όπου τα θηλυκά είναι πολύ μεγαλύτερα από τα αρσενικά.

Είναι ένα από τα πιο προσαρμοστικά και ανθεκτικά ψάρια στον πλανήτη. Ζει κυρίως σε ρηχά στάσιμα ή αργοκίνητα γλυκά νερά όπως λίμνες έλη κανάλια και ποτάμια. Ωστόσο έχει την εκπληκτική ικανότητα να επιβιώνει σε υφάλμυρα νερά λιμνοθαλασσών και εκβολών ποταμών αντέχοντας υψηλές θερμοκρασίες και χαμηλά επίπεδα οξυγόνου που θα σκότωναν άλλα ψάρια. Αυτή η προσαρμοστικότητα της επιτρέπει να κυριαρχεί σε περιβάλλοντα όπου τα ενδημικά είδη δυσκολεύονται.

Είναι πολύ μικρόσωμο είδος. Τα θηλυκά φτάνουν σε μέγιστο μήκος τα 6 με 8 εκατοστά ενώ τα αρσενικά παραμένουν πολύ μικρότερα φτάνοντας μόλις τα 3.5 εκατοστά.

Η Γαμπουζία είναι παμφάγο και εξαιρετικά λαίμαργο ψάρι. Τρέφεται κυρίως με προνύμφες και νύμφες κουνουπιών στην επιφάνεια του νερού γι αυτό και ονομάζεται διεθνώς Mosquitofish. Ωστόσο δεν περιορίζεται εκεί. Τρώει επίσης ζωοπλαγκτόν μικρά καρκινοειδή άλγη και φυτικά υπολείμματα. Το μεγάλο οικολογικό πρόβλημα είναι ότι καταναλώνει επίσης τα αυγά και τα νεογνά άλλων ψαριών και αμφιβίων συμπεριλαμβανομένων των σπάνιων ενδημικών ειδών.

Οικολογική Απειλή & Σχέση με τον Ζαχαρία

Αν και εισήχθη ως ωφέλιμο είδος η Γαμπουζία θεωρείται πλέον ένα από τα 100 χειρότερα εισβολικά είδη στον κόσμο σύμφωνα με την IUCN. Στη Μεσόγειο και ειδικά στην Ελλάδα αποτελεί θανάσιμη απειλή για το ενδημικό ψάρι Ζαχαρίας Aphanius fasciatus. Η Γαμπουζία είναι εξαιρετικά επιθετική δαγκώνει τα πτερύγια του Ζαχαρία και τρώει τα αυγά του εκτοπίζοντάς τον από τους βιότοπούς του. Έρευνες έχουν δείξει ότι ο Ζαχαρίας επιβιώνει πλέον κυρίως σε περιοχές με πολύ υψηλή αλατότητα όπως οι αλυκές όπου η Γαμπουζία δυσκολεύεται να ζήσει.

Σημαντικά Ευρήματα Ερευνών

Μελέτες έχουν αμφισβητήσει την αποτελεσματικότητά της στον έλεγχο των κουνουπιών δείχνοντας ότι συχνά προτιμά άλλες πηγές τροφής αν είναι διαθέσιμες αγνοώντας τις προνύμφες. Επίσης έχει διαπιστωθεί ότι η παρουσία της μειώνει τη βιοποικιλότητα των υδρόβιων οικοσυστημάτων εξαφανίζοντας σπάνια ασπόνδυλα και αμφίβια. Η ανθεκτικότητά της στη ρύπανση και τις ακραίες συνθήκες την καθιστά σχεδόν αδύνατο να εξαλειφθεί από μια περιοχή μόλις εγκατασταθεί.