Η Μουδιάστρα γνωστή και ως Νάρκη ή Ηλεκτρικό Σαλάχι είναι ένα από τα πιο ιδιαίτερα χονδριχθύδια των θαλασσών μας και ανήκει στην οικογένεια των Τορπινιδών (Torpedinidae). Το σώμα της έχει σχήμα στρογγυλού δίσκου με παχιά και σαρκώδη πτερύγια και μια κοντή αλλά δυνατή ουρά. Το δέρμα της είναι λείο και γλοιώδες χωρίς λέπια. Το όνομά της προέρχεται από την αίσθηση μουδιάσματος που προκαλεί το ηλεκτρικό σοκ αν την αγγίξει κανείς.

Στη Μεσόγειο συναντάμε κυρίως δύο είδη. Τη Μαρμαρομουδιάστρα (Torpedo marmorata) που έχει καφέ ράχη με ακανόνιστα ανοιχτόχρωμα στίγματα που θυμίζουν μάρμαρο και την Κοινή Μουδιάστρα (Torpedo torpedo) η οποία ξεχωρίζει εύκολα χάρη στις πέντε χαρακτηριστικές μπλε οφθαλμικές κηλίδες (ocelli) που έχει στη ράχη της και μοιάζουν με μάτια.

Το μυστικό της όπλο βρίσκεται στα δύο ηλεκτροπαραγωγά όργανα που έχουν σχήμα νεφρού και βρίσκονται στα πλάγια του κεφαλιού της. Αυτά αποτελούνται από τροποποιημένους μύες που λειτουργούν σαν βιολογικές μπαταρίες επιτρέποντας στο ψάρι να απελευθερώνει ηλεκτρισμό κατά βούληση.

Είναι ένα νωχελικό και βυθόβιο είδος που ζει σε ρηχά και μεσαία βάθη. Τη συναντάμε συνήθως σε αμμώδεις ή λασπώδεις βυθούς και λιβάδια Ποσειδωνίας σε βάθη από 2 έως 100 μέτρα. Περνάει το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας της θαμμένη μέσα στην άμμο αφήνοντας μόνο τα μάτια και τις αναπνευστικές οπές (spiracles) να εξέχουν περιμένοντας υπομονετικά κάποιο θήραμα.

Είναι σαρκοφάγο ψάρι που κυνηγάει κυρίως τη νύχτα χρησιμοποιώντας την τεχνική της ενέδρας. Τρέφεται με μικρά βενθικά ψάρια όπως γωβιούς και μπαρμπούνια καθώς και με καρκινοειδή και κεφαλόποδα. Όταν ένα θήραμα περάσει από κοντά της η Μουδιάστρα εκτοξεύεται και το αγκαλιάζει με τα πτερύγιά της προκαλώντας ταυτόχρονα ηλεκτρική εκκένωση για να το ζαλίσει ή να το σκοτώσει πριν το καταπιεί ολόκληρο.

Είναι ωοζωοτόκο είδος (aplacental viviparous). Τα έμβρυα αναπτύσσονται μέσα στη μήτρα της μητέρας και τρέφονται αρχικά από τον λεκιθικό σάκο και αργότερα από ένα θρεπτικό υγρό που παράγει η μήτρα (histotroph). Η κύηση διαρκεί περίπου 6 έως 12 μήνες ανάλογα με το είδος. Το θηλυκό γεννά από 3 έως 20 μικρά τα οποία γεννιούνται πλήρως σχηματισμένα και είναι ικανά να παράγουν ηλεκτρισμό από την πρώτη στιγμή της ζωής τους.

Δεν έχει εμπορική αξία και σπάνια καταναλώνεται καθώς το κρέας της θεωρείται χαμηλής ποιότητας και είναι δύσκολο στο καθάρισμα. Αλιεύεται συχνά ως παράπλευρο αλίευμα (bycatch) από τράτες και δίχτυα. Οι ψαράδες συνήθως την πετούν πίσω στη θάλασσα προσέχοντας να μην την αγγίξουν γυμνόχειρες καθώς μπορεί να προκαλέσει σοκ ακόμα και λίγη ώρα αφού βγει από το νερό.

Σημαντικά Ευρήματα Ερευνών

Η IUCN κατατάσσει τη Μουδιάστρα στα είδη Ελαχίστης Ανησυχίας (Least Concern) στη Μεσόγειο αν και σε παγκόσμιο επίπεδο η Κοινή Μουδιάστρα θεωρείται Ευάλωτη (Vulnerable). Επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι τα ηλεκτρικά όργανα της Μουδιάστρας χρησιμοποιήθηκαν στην αρχαιότητα από τους Έλληνες και τους Ρωμαίους ως μια πρωτόγονη μορφή ηλεκτροθεραπείας για την αντιμετώπιση του πόνου και της ποδάγρας καθιστώντας την το πρώτο γνωστό παράδειγμα ιατρικής χρήσης του ηλεκτρισμού. Επίσης έρευνες έδειξαν ότι τα θηλυκά τείνουν να είναι μεγαλύτερα από τα αρσενικά και ζουν περισσότερα χρόνια.