Το Γουρουνόψαρο, γνωστό και ως Χοιρόψαρο ή Μπαλιστής, είναι ένα ψάρι με μοναδική εμφάνιση που ανήκει στην οικογένεια των Μπαλιστιδών. Το σώμα του είναι ψηλό, οβάλ και πολύ πιεσμένο στα πλάγια, ενώ καλύπτεται από εξαιρετικά σκληρό δέρμα που θυμίζει πανοπλία. Το χρώμα του είναι συνήθως γκρι ή λαδί με διάφορες αποχρώσεις που του επιτρέπουν να κρύβεται. Το πιο εντυπωσιακό του χαρακτηριστικό είναι ο μηχανισμός σκανδάλης στο πρώτο ραχιαίο πτερύγιο. Το πρώτο αγκάθι είναι πολύ δυνατό και όταν σηκωθεί, κλειδώνει στη θέση του από ένα δεύτερο μικρότερο αγκάθι. Έτσι το ψάρι μπορεί να σφηνώνει μέσα σε βράχους και να είναι αδύνατον να βγει από εκεί. Το στόμα του είναι μικρό αλλά διαθέτει πολύ ισχυρά δόντια που μοιάζουν με ράμφος.

Είναι είδος που ζει κοντά στον βυθό, συνήθως σε βραχώδεις περιοχές, υφάλους και λιβάδια Ποσειδωνίας. Συχνά το συναντάμε και κάτω από μεγάλα επιπλέοντα αντικείμενα ή κοντά σε ναυάγια. Κινείται σε βάθη που ξεκινούν από την επιφάνεια και φτάνουν μέχρι τα 100 μέτρα, αν και προτιμά τα ρηχά νερά μεταξύ 10 και 50 μέτρων.

Το συνηθισμένο μήκος του κυμαίνεται από 20 έως 35 εκατοστά. Ωστόσο μπορεί να φτάσει σε μέγιστο μήκος τα 60 εκατοστά και βάρος τα 6 κιλά, αν και τέτοια μεγέθη είναι πιο σπάνια στη Μεσόγειο σε σχέση με τον Ατλαντικό.

Είναι σαρκοφάγο και πολύ λαίμαργο ψάρι. Χρησιμοποιεί τα δυνατά του δόντια για να σπάσει τα κελύφη της λείας του. Τρέφεται κυρίως με σκληρόδερμους οργανισμούς του βυθού όπως αχινούς, καβούρια, γαρίδες και διάφορα όστρακα. Επίσης δεν διστάζει να επιτεθεί σε μικρότερα ψάρια ή να κλέψει δολώματα από τα αγκίστρια των ψαράδων.

Αλιεύεται με δίχτυα, παραγάδια και καθετή, αλλά συχνά θεωρείται μπελάς από τους ψαράδες επειδή κόβει τις πετονιές με τα δόντια του. Έχει σχετικά χαμηλή εμπορική αξία κυρίως λόγω της δυσκολίας στο καθάρισμα, καθώς το δέρμα του είναι τόσο σκληρό που απαιτείται ειδική τεχνική για να γδαρθεί. Παρόλα αυτά, η σάρκα του είναι λευκή, σφιχτή και εξαιρετικά νόστιμη, θυμίζοντας σε γεύση κοτόπουλο ή καβούρι.

Σημαντικά Ευρήματα Ερευνών

Η IUCN κατατάσσει το Γουρουνόψαρο ως Ευάλωτο (Vulnerable) σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς οι πληθυσμοί του έχουν μειωθεί σημαντικά σε πολλές περιοχές λόγω της υπεραλίευσης. Στη Μεσόγειο η κατάσταση είναι κάπως καλύτερη αλλά παραμένει είδος υπό παρακολούθηση. Έρευνες έχουν δείξει ότι η αύξηση της θερμοκρασίας των νερών λόγω της κλιματικής αλλαγής ευνοεί την εξάπλωσή του σε βορειότερες περιοχές. Επίσης, μελέτες για τη συμπεριφορά του επιβεβαίωσαν την υψηλή νοημοσύνη του και την ικανότητά του να μαθαίνει και να προσαρμόζεται σε νέες συνθήκες.

Προφυλάξεις / Χειρισμός

Αν και δεν έχει δηλητήριο, το Γουρουνόψαρο απαιτεί προσοχή. Το δάγκωμά του είναι εξαιρετικά δυνατό και μπορεί να προκαλέσει σοβαρό τραυματισμό σε δάχτυλα. Επίσης, όταν φυλάει τη φωλιά του το καλοκαίρι, μπορεί να γίνει επιθετικό προς τους κολυμβητές. Τέλος, το πρώτο αγκάθι στη ράχη του είναι κοφτερό και μπορεί να τρυπήσει το χέρι αν δεν προσεχθεί.