Το Καρβούνι, γνωστό και ως Τονίνα ή Λεκατίκι, είναι ένα δυνατό και ταχύτατο πελαγικό ψάρι που ανήκει στην οικογένεια των Σκομβριδών (Scombridae). Είναι το πιο κοινό είδος τόνου στα παράκτια νερά της Μεσογείου και συχνά συγχέεται με την Παλαμίδα ή τον Μακρύπτερο Τόνο, αλλά έχει μοναδικά χαρακτηριστικά που το κάνουν να ξεχωρίζει αμέσως.

Το σώμα του είναι στιβαρό και υδροδυναμικό, με χρώμα σκούρο μπλε ή μεταλλικό στη ράχη και ασημί στην κοιλιά. Το απόλυτο χαρακτηριστικό αναγνώρισης βρίσκεται στη ράχη του. Εκεί έχει ένα πολύπλοκο σχέδιο από σκούρες κυματιστές γραμμές, που μοιάζουν με λαβύρινθο ή σκουλήκια, και δεν επεκτείνονται ποτέ μπροστά από το μέσο του πρώτου ραχιαίου πτερύγιου. Επιπλέον, έχει σχεδόν πάντα 3 έως 7 μαύρες βούλες (κηλίδες) στην κοιλιά, ανάμεσα στα θωρακικά και τα κοιλιακά πτερύγια, οι οποίες μοιάζουν με δαχτυλιές. Σε αντίθεση με την Παλαμίδα, δεν έχει δόντια στον ουρανίσκο.

Είναι ένα επιπελαγικό είδος που προτιμά τα ζεστά και εύκρατα νερά. Ζει κυρίως σε παράκτιες περιοχές (νηριτική ζώνη), αλλά και στην ανοιχτή θάλασσα, όπου σχηματίζει τεράστια και πολύ συμπαγή κοπάδια, συχνά μαζί με άλλα είδη τόνων. Είναι εξαιρετικά κινητικό και πραγματοποιεί μεγάλες μεταναστεύσεις, ακολουθώντας τα θερμά ρεύματα και την τροφή του. Συχνά πλησιάζει πολύ κοντά στις ακτές, ειδικά σε κάβους και περιοχές με έντονα ρεύματα, όπου κυνηγάει αφρόψαρα.

Είναι ο μικρότερος από τους τόνους που συναντάμε στη Μεσόγειο. Το συνηθισμένο μήκος αλίευσης κυμαίνεται από 60 έως 80 εκατοστά και το βάρος από 4 έως 10 κιλά. Μπορεί, ωστόσο, να φτάσει σε μέγιστο μήκος τα 120 εκατοστά και βάρος που αγγίζει τα 16 κιλά.

Είναι ένας αδηφάγος και καιροσκόπος θηρευτής. Τρέφεται κυρίως με κοπάδια μικρών πελαγικών ψαριών, όπως σαρδέλες, γαύρους, φρίσσες και αθερίνες. Επίσης, καταναλώνει κεφαλόποδα (καλαμάρια) και καρκινοειδή. Όταν τα Καρβούνια επιτίθενται σε κοπάδια μικρόψαρων, το νερό κυριολεκτικά βράζει από την ένταση του κυνηγιού, και συχνά προσελκύουν θαλασσοπούλια που τρέφονται από τα απομεινάρια.

Για τους ερασιτέχνες ψαράδες, το Καρβούνι είναι ένας από τους πιο δυνατούς αντιπάλους pound-for-pound. Αλιεύεται κυρίως με spinning, heavy casting και συρτή αφρού με τεχνητά δολώματα που κινούνται γρήγορα. Επαγγελματικά, αλιεύεται με γρι-γρι και δίχτυα.

Η εμπορική του αξία είναι χαμηλότερη από αυτή των άλλων τόνων. Το κρέας του είναι πολύ σκούρο κόκκινο, σφιχτό και έχει έντονη, βαριά γεύση ("bloody"). Πολλοί το θεωρούν υποδεέστερο, αλλά αν αφαιμαχθεί σωστά αμέσως μετά τη σύλληψη και μαγειρευτεί κατάλληλα (π.χ. παστό ή σε σάλτσα), είναι νόστιμο και θρεπτικό.

Σημαντικά Ευρήματα Ερευνών

Η IUCN κατατάσσει το Καρβούνι στα είδη Ελαχίστης Ανησυχίας (Least Concern), καθώς είναι άφθονο και έχει ευρεία κατανομή. Επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι μεγαλώνει πολύ γρήγορα και ζει σχετικά λίγο, συνήθως μέχρι 10 χρόνια. Έρευνες στη Μεσόγειο έδειξαν ότι τα νεαρά άτομα τρέφονται κυρίως με προνύμφες άλλων ψαριών, ενώ καθώς μεγαλώνουν στρέφονται σε μεγαλύτερα θηράματα. Επίσης, έχει παρατηρηθεί ότι είναι πολύ ευαίσθητο στις χαμηλές θερμοκρασίες και εξαφανίζεται από τα επιφανειακά νερά τον χειμώνα.