Το Μελανούρι είναι ένα από τα πιο κοινά, άφθονα και αναγνωρίσιμα ψάρια της οικογένειας των Σπαριδών (Sparidae) στις ελληνικές θάλασσες. Είναι ένα πανέμορφο και ταχύτατο ψάρι που ζει σε κοπάδια. Το όνομά του προέρχεται από τις αρχαίες ελληνικές λέξεις "Μέλας" (μαύρος) και "Ουρά", περιγράφοντας τέλεια το πιο χαρακτηριστικό του γνώρισμα. Μια μεγάλη, έντονη μαύρη κηλίδα (σέλα) στον μίσχο της ουράς, η οποία περιβάλλεται από ένα φωτεινό λευκό δαχτυλίδι, κάνοντάς την ορατή από μακριά.

Το σώμα του είναι οβάλ αλλά πιο μακρόστενο και αθλητικό σε σχέση με τους ψηλούς συγγενείς του όπως ο Σαργός. Το χρώμα του είναι ασημί-γκρι με μια ελαφριά μπλε απόχρωση στη ράχη και διακριτικές, λεπτές, σκούρες οριζόντιες γραμμές στα πλευρά. Τα μάτια του είναι αρκετά μεγάλα, ένδειξη ότι είναι δραστήριο και τη νύχτα.

Είναι ένα παράκτιο βενθοπελαγικό είδος, που σημαίνει ότι ζει και κινείται πάνω από τον βυθό, στα μεσόνερα, και όχι ακουμπισμένο στον πυθμένα. Σχηματίζει μεγάλα και κινητικά κοπάδια που περιπολούν κοντά στις ακτές, σε βάθη από την επιφάνεια μέχρι τα 30-40 μέτρα. Προτιμά τους βραχώδεις βυθούς και τις τραγάνες (είναι ένας μικτός βυθός, ο οποίος δεν είναι ούτε καθαρή άμμος ούτε καθαρός βράχος), αλλά κυρίως τις περιοχές όπου τα βράχια συναντούν λιβάδια Ποσειδωνίας (φύκια), καθώς εκεί βρίσκει ασφάλεια και τροφή.

Το Μελανούρι είναι ψάρι μεσαίου μεγέθους. Το συνηθισμένο μήκος αλίευσης κυμαίνεται από 15 έως 20 εκατοστά. Το μέγιστο μήκος που μπορεί να φτάσει είναι τα 30-34 εκατοστά και το βάρος του σπάνια ξεπερνά το 1 κιλό (αν και τέτοια μεγέθη θεωρούνται τρόπαια).

Είναι ένα από τα πιο δημοφιλή αλιεύματα στη Μεσόγειο. Αλιεύεται επαγγελματικά με δίχτυα, γρι-γρι και τράτες. Για τους ερασιτέχνες ψαράδες είναι αγαπημένος στόχος με πολλές τεχνικές όπως καλάμι από την ακτή (απίκο, εγγλέζικο, casting), καθετή από σκάφος και συρτή αφρού με μικρά τεχνητά. Το κρέας του είναι εξαιρετικής ποιότητας, λευκό, σφιχτό και πολύ νόστιμο, ειδικά όταν ψηθεί στα κάρβουνα, και έχει υψηλή εμπορική αξία.

Σημαντικά Ευρήματα Ερευνών

Η IUCN κατατάσσει το Μελανούρι στα είδη Ελαχίστης Ανησυχίας (Least Concern), καθώς οι πληθυσμοί του είναι σταθεροί και άφθονοι. Επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι είναι ένα είδος με μεγάλη οικολογική σημασία, καθώς λειτουργεί ως σύνδεσμος μεταξύ του πλαγκτόν και των μεγαλύτερων θηρευτών. Έρευνες στη συμπεριφορά του έχουν δείξει ότι είναι εξαιρετικά έξυπνο και μαθαίνει να αποφεύγει τα αλιευτικά εργαλεία, ενώ μπορεί να διανύσει μεγάλες αποστάσεις κατά μήκος της ακτογραμμής.