Atherina hepsetus / Atherina boyeri / Atherinomorus lacunosus
Η Αθερίνα είναι ένα από τα πιο γνωστά μικρόψαρα των θαλασσών μας, με σώμα λεπτό, μακρόστενο και μισο-διάφανο. Η ράχη της έχει ασημί προς πράσινο χρώμα ενώ η κοιλιά της γυαλίζει έντονα. Το πιο ξεχωριστό της γνώρισμα είναι μια φαρδιά ασημένια γραμμή που τρέχει κατά μήκος του πλευρού της. Έχει μεγάλα μάτια, μυτερή μύτη και στόμα που κοιτάζει ελαφρώς προς τα πάνω για να αρπάζει την τροφή από την επιφάνεια. Επίσης ξεχωρίζει γιατί έχει δύο πτερύγια στη ράχη της.
Στα νερά μας συναντάμε κυρίως τρία είδη:
Κοινή Αθερίνα (Atherina hepsetus): Είναι το κλασικό ντόπιο είδος με την πιο φαρδιά ασημένια γραμμή στο πλάι.
Αθερινός ή Σουβλίτης (Atherina boyeri): Είναι πιο μικρόσωμος και αντέχει πολύ καλά σε νερά που δεν είναι εντελώς αλμυρά.
Αθερίνα της Ερυθράς Θάλασσας (Atherinomorus lacunosus): Είναι ξενικό είδος που ήρθε από το Σουέζ, μοιάζει πολύ με την Κοινή αλλά έχει μεγαλύτερα λέπια και συχνά μια σκούρα άκρη στο πρώτο πτερύγιο της ράχης.
Ζει σχεδόν αποκλειστικά σε πολύ ρηχά νερά κοντά στην ακτή, συνήθως σε βάθη που δεν ξεπερνούν τα 10 με 15 μέτρα. Τη βρίσκουμε μαζικά σε παραλίες, κόλπους και λιμάνια.
Η Κοινή Αθερίνα προτιμά καθαρά θαλασσινά νερά σε παραλίες και βράχια.
Ο Αθερινός κυριαρχεί μέσα σε κλειστά λιμάνια, λιμνοθάλασσες και εκβολές ποταμών.
Η Αθερίνα της Ερυθράς Θάλασσας έχει προσαρμοστεί πλήρως και ζει μαζί με τα ντόπια είδη.
Τρέφεται κυρίως στην επιφάνεια του νερού. Το φαγητό της αποτελείται από ζωοπλαγκτόν, δηλαδή μικροσκοπικούς οργανισμούς που πλέουν στο νερό, μικρές γαρίδες και σκουληκάκια. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι ότι σχηματίζει τεράστια και πυκνά κοπάδια που κινούνται όλα μαζί. Αυτό το κάνει για να προστατευτεί, καθώς αποτελεί βασική τροφή για πολλά μεγαλύτερα ψάρια όπως τα λαβράκια και οι ζαργάνες.
Η εποχή που γεννάει διαρκεί πολύ, από την άνοιξη μέχρι και τα τέλη του καλοκαιριού. Τα θηλυκά αφήνουν τα αυγά τους πάνω σε φύκια ή πέτρες. Τα αυγά έχουν πάνω τους ειδικές κολλώδεις κλωστές που τα βοηθούν να πιαστούν γερά στη βλάστηση μέχρι να βγουν τα μικρά.
Είναι πολύ δημοφιλές ψάρι για τους ερασιτέχνες ψαράδες. Ψαρεύεται είτε με ειδική απόχη που λέγεται αθερινόλογος, είτε με καλάμι χρησιμοποιώντας μια αρματωσιά με πολλά μικρά αγκίστρια στη σειρά και δόλωμα ζυμάρι ή ψωμί. Στο φαγητό θεωρείται εξαιρετικός μεζές, ειδικά όταν τηγανίζεται ολόκληρη μαζί με το κόκαλο το οποίο είναι πολύ μαλακό.
Σημαντικά Ευρήματα Ερευνών
Οι επιστημονικές μελέτες τονίζουν τον κρίσιμο ρόλο της Αθερίνας στην τροφική αλυσίδα, καθώς αποτελεί τη βασική τροφή για πολλά μεγαλύτερα αρπακτικά ψάρια και θαλασσοπούλια. Έρευνες για τον Αθερινό έδειξαν ότι είναι εξαιρετικά προσαρμοστικός και μπορεί να ζήσει σε νερά με τεράστιες διακυμάνσεις στο αλάτι, από σχεδόν γλυκό νερό μέχρι πολύ αλμυρό. Για την Κοινή Αθερίνα, έχει βρεθεί ότι ζει περίπου 4 χρόνια και τα θηλυκά μεγαλώνουν λίγο περισσότερο από τα αρσενικά. Η Αθερίνα της Ερυθράς Θάλασσας έχει χαρακτηριστεί ως ανταγωνιστικό είδος που συχνά εκτοπίζει τα ντόπια είδη στις περιοχές που εξαπλώνεται.