Το Μυτάκι, γνωστό και ως Ούγενα ή Χάραξ, είναι ένα πολύ αναγνωρίσιμο και ιδιαίτερο ψάρι της οικογένειας των Σπαριδών (Sparidae). Το σώμα του είναι ψηλό και έντονα συμπιεσμένο στα πλευρά, με ασημί χρώμα και σκούρα ράχη. Αυτό που το κάνει να ξεχωρίζει αμέσως από τους συγγενείς του, όπως ο Σαργός, είναι το κεφάλι του. Το ρύγχος του είναι μακρύ και εξαιρετικά μυτερό, θυμίζοντας ράμφος πουλιού, το οποίο του δίνει μια πολύ χαρακτηριστική προφίλ όψη.

Στα πλευρά του φέρει συνήθως 7 έως 11 λεπτές και έντονες κάθετες μαύρες λωρίδες, οι οποίες παραμένουν ορατές και στα ενήλικα άτομα. Επίσης, διαθέτει μια μεγάλη μαύρη κηλίδα στη βάση της ουράς, η οποία συχνά ενώνεται σχηματίζοντας δαχτυλίδι γύρω από τον ουραίο μίσχο. Τα δόντια του είναι ειδικά διαμορφωμένα και προεξέχουν ελαφρώς προς τα έξω, για να μπορεί να βοσκάει.

Είναι ένα παράκτιο είδος που ζει κυρίως σε βραχώδεις βυθούς, με έντονο ανάγλυφο και πλούσια βλάστηση. Απαντάται συχνά σε περιοχές όπου τα βράχια εναλλάσσονται με άμμο και λιβάδια Ποσειδωνίας. Το βάθος που κινείται κυμαίνεται συνήθως από την επιφάνεια μέχρι τα 20 με 50 μέτρα, αν και μεγαλύτερα άτομα έχουν εντοπιστεί και βαθύτερα, έως τα 150 μέτρα. Είναι ψάρι που του αρέσει να κινείται ανάμεσα στις σχισμές των βράχων και συχνά το συναντάμε σε περιοχές με έντονο κυματισμό, όπου σπάνε τα κύματα.

Το Μυτάκι είναι ψάρι μεσαίου μεγέθους. Το συνηθισμένο μήκος αλίευσης είναι 15 έως 30 εκατοστά. Ωστόσο, είναι είδος που μπορεί να φτάσει σε μέγιστο μήκος τα 60 εκατοστά και βάρος που αγγίζει ή ξεπερνά τα 2 κιλά, σε πλήρη ανάπτυξη.

Εδώ εντοπίζεται η σημαντικότερη διαφορά του από τα άλλα ψάρια της οικογένειάς του. Αν και θεωρείται παμφάγο, το Μυτάκι έχει μια σαφή και έντονη προτίμηση στη φυτοφαγία. Τρέφεται κατά κύριο λόγο με φύκια και θαλάσσια βλάστηση, τα οποία αποσπά από τα βράχια με τα κοφτερά του δόντια. Συμπληρώνει τη δίαιτα του με μικρά βενθικά ασπόνδυλα, όπως σκουλήκια, μαλάκια και γαρίδες, που βρίσκει κρυμμένα μέσα στα φύκια.

Θεωρείται αλίευμα υψηλής ποιότητας και έχει μεγάλη εμπορική αξία. Αλιεύεται επαγγελματικά με δίχτυα και παραγάδια. Για τους ερασιτέχνες ψαράδες αποτελεί πρόκληση, λόγω της καχυποψίας του και του σχήματος του στόματος του που δυσκολεύει το κάρφωμα. Ψαρεύεται με καλάμι από την ακτή και καθετή, συχνά χρησιμοποιώντας δολώματα όπως ζυμάρι ή φύκια. Το κρέας του είναι λευκό, μαλακό και πολύ νόστιμο, και θεωρείται από πολλούς ισάξιο ή και ανώτερο του Σαργού.

Σημαντικά Ευρήματα Ερευνών

Η IUCN κατατάσσει το Μυτάκι στα είδη Ελαχίστης Ανησυχίας (Least Concern). Επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι είναι ένα από τα πιο υποσχόμενα είδη για την ιχθυοκαλλιέργεια στη Μεσόγειο, λόγω του γρήγορου ρυθμού ανάπτυξης του, ο οποίος είναι ταχύτερος από της Τσιπούρας και του Σαργού. Ωστόσο, η ευαισθησία του σε ορισμένες ασθένειες έχει περιορίσει τη μαζική παραγωγή του. Έρευνες στη φυσιολογία του έδειξαν ότι το πεπτικό του σύστημα είναι ειδικά προσαρμοσμένο για την πέψη φυτικής ύλης, κάτι σπάνιο για τα ψάρια αυτής της οικογένειας.