Ο Κατσουάνος, γνωστός και ως Παλαμίδα Ριγωτή, είναι ένα από τα πιο σημαντικά εμπορικά ψάρια παγκοσμίως και ανήκει στην οικογένεια των Σκομβριδών (Scombridae). Είναι το είδος που αποτελεί την πρώτη ύλη για την πλειονότητα των κονσερβών τόνου που κυκλοφορούν στην αγορά (Skipjack Tuna). Το σώμα του είναι στιβαρό και στρογγυλό (ατρακτοειδές), χωρίς λέπια εκτός από την περιοχή του θώρακα και την πλευρική γραμμή. Το χρώμα της ράχης είναι σκούρο μπλε-μοβ, ενώ τα πλευρά και η κοιλιά έχουν ασημί χρώμα.

Το πιο χαρακτηριστικό γνώρισμα που τον ξεχωρίζει εύκολα από τους συγγενείς του είναι οι ρίγες του. Ο Κατσουάνος έχει 4 έως 6 έντονες, σκούρες, οριζόντιες ρίγες (κατά μήκος) αποκλειστικά στην κοιλιά και τα κάτω πλευρά του. Αυτό είναι το αντίθετο από την κοινή Παλαμίδα (Sarda sarda), η οποία έχει λοξές ρίγες στη ράχη, και το Καρβούνι (Euthynnus alletteratus), που έχει βούλες στην κοιλιά και σχέδια στη ράχη.

Είναι ένα κοσμοπολίτικο, επιπελαγικό είδος που ζει σε τροπικά και εύκρατα νερά σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένης της Μεσογείου. Προτιμά τα ζεστά νερά (θερμοκρασίες άνω των 15°C) και ζει στην ανοιχτή θάλασσα, μακριά από τις ακτές. Σχηματίζει τεράστια κοπάδια, που συχνά αριθμούν δεκάδες χιλιάδες άτομα, και έχει την τάση να κολυμπάει κοντά στην επιφάνεια, συχνά μαζί με άλλα είδη τόνων ή ακολουθώντας επιπλέοντα αντικείμενα και φάλαινες.

Είναι ψάρι μεσαίου μεγέθους. Το συνηθισμένο μήκος αλίευσης στη Μεσόγειο κυμαίνεται από 40 έως 50 εκατοστά, με βάρος 2 έως 4 κιλά. Μπορεί να φτάσει σε μέγιστο μήκος το 1 μέτρο και βάρος που ξεπερνά τα 30 κιλά, αν και τέτοια μεγέθη είναι πιο συχνά στους ωκεανούς παρά στη λεκάνη της Μεσογείου.

Είναι ένας λαίμαργος και καιροσκόπος θηρευτής που τρέφεται κυρίως την αυγή και το σούρουπο. Η δίαιτα του περιλαμβάνει ψάρια (όπως σαρδέλες και γαύρους), μαλακόστρακα (γαρίδες) και κεφαλόποδα. Ο κανιβαλισμός είναι συχνό φαινόμενο, καθώς τα μεγαλύτερα άτομα τρώνε τα μικρότερα του ίδιου είδους.

Έχει τεράστια εμπορική αξία και αποτελεί ένα από τα κυριότερα αλιεύματα παγκοσμίως. Αλιεύεται βιομηχανικά με γρι-γρι και καλάμι (pole and line). Το κρέας του είναι πιο σκούρο και έχει πιο έντονη γεύση από αυτό του Κιτρινόπτερου τόνου ή του Μακρύπτερου, αλλά είναι πολύ δημοφιλές σε κονσέρβες, καπνιστό ή αποξηραμένο (όπως το ιαπωνικό katsuobushi).

Σημαντικά Ευρήματα Ερευνών

Η IUCN κατατάσσει τον Κατσουάνο στα είδη Ελαχίστης Ανησυχίας (Least Concern). Οι επιστημονικές μελέτες τονίζουν ότι είναι ένα από τα πιο ανθεκτικά είδη τόνου απέναντι στην αλιευτική πίεση. Αυτό οφείλεται στον ταχύτατο ρυθμό ανάπτυξης του, τη γρήγορη σεξουαλική ωρίμανση και τη μικρή διάρκεια ζωής του (8-12 χρόνια), που επιτρέπουν στους πληθυσμούς να ανανεώνονται γρήγορα. Επίσης, έρευνες έχουν δείξει ότι τείνει να συσσωρεύει λιγότερο υδράργυρο σε σχέση με τους μεγαλύτερους τόνους, λόγω του μικρότερου μεγέθους και της μικρότερης διάρκειας ζωής του.