Ο Ζαχαρίας είναι ένα μικρό και ενδημικό ψάρι της Μεσογείου που ανήκει στην οικογένεια των Κυπρινοδοντιδών. Είναι γνωστός σε πολλές περιοχές με το όνομα Ζαμπαρόλα ή Κυλιψάρι. Το κύριο χαρακτηριστικό του είναι η έντονη διαφορά στην εμφάνιση ανάμεσα στα δύο φύλα. Τα αρσενικά είναι μικρότερα και έχουν στο σώμα τους έντονες σκούρες κάθετες λωρίδες πάνω σε ασημί ή γαλάζιο φόντο ενώ τα πτερύγιά τους είναι συχνά κίτρινα. Τα θηλυκά είναι μεγαλύτερα και έχουν πιο απλό γκριζωπό χρώμα με ακανόνιστες σκούρες κηλίδες στα πλευρά αντί για ρίγες. Το σώμα του είναι κοντό και χοντρό με το στόμα να κοιτάζει προς τα πάνω για να τρέφεται στην επιφάνεια.

Είναι ο απόλυτος κυρίαρχος των δύσκολων περιβαλλόντων. Ζει κυρίως σε ρηχά παράκτια νερά όπως λιμνοθάλασσες εκβολές ποταμών και αλυκές. Είναι εξαιρετικά ανθεκτικό είδος και μπορεί να επιβιώσει σε συνθήκες που θα σκότωναν άλλα ψάρια. Αντέχει σε τεράστιες διακυμάνσεις της θερμοκρασίας αλλά και της αλατότητας καθώς ζει τόσο σε σχεδόν γλυκό νερό όσο και σε υπερβολικά αλμυρό νερό όπου το αλάτι κρυσταλλώνει.

Είναι πολύ μικρό ψάρι. Το μήκος των θηλυκών φτάνει το πολύ τα 6 εκατοστά ενώ τα αρσενικά παραμένουν ακόμη μικρότερα φτάνοντας συνήθως τα 4 με 5 εκατοστά.

Είναι παμφάγο είδος που τρέφεται κυρίως με μικροσκοπικά ασπόνδυλα. Η αγαπημένη του τροφή είναι οι προνύμφες των κουνουπιών τις οποίες κυνηγά ανάμεσα στα ρηχά νερά και τη βλάστηση. Επίσης τρέφεται με μικρά καρκινοειδή όπως η αρτέμια στις αλυκές και με διάφορα είδη φυκών και φυτικών υπολειμμάτων.

Δεν έχει καμία εμπορική αξία ως αλίευμα και δεν ψαρεύεται για φαγητό λόγω του πολύ μικρού μεγέθους του. Ωστόσο έχει τεράστια οικολογική αξία. Χρησιμοποιείται ως φυσικό μέσο καταπολέμησης των κουνουπιών σε βάλτους και λιμνοθάλασσες καθώς καταναλώνει τεράστιες ποσότητες προνυμφών συμβάλλοντας στον έλεγχο των πληθυσμών των εντόμων χωρίς τη χρήση χημικών.

Σημαντικά Ευρήματα Ερευνών

Η IUCN κατατάσσει τον Ζαχαρία στα είδη Ελαχίστης Ανησυχίας (Least Concern) αν και οι τοπικοί πληθυσμοί μειώνονται. Επιστημονικές μελέτες έχουν αναδείξει ότι η μεγαλύτερη απειλή για το είδος δεν είναι η ρύπανση αλλά ο ανταγωνισμός με το ξενικό ψάρι Γαμπουζία (Gambusia holbrooki) που εισήχθη για τον ίδιο σκοπό δηλαδή την καταπολέμηση των κουνουπιών. Οι έρευνες δείχνουν ότι η Γαμπουζία εκτοπίζει τον Ζαχαρία από τα γλυκά και υφάλμυρα νερά αλλά ο Ζαχαρίας καταφέρνει να επιβιώσει και να κυριαρχήσει στα πολύ αλμυρά νερά των αλυκών όπου η Γαμπουζία δεν μπορεί να ζήσει.