Η Σφυρίδα είναι ένα από τα πιο εκλεκτά, περιζήτητα και νόστιμα ψάρια της οικογένειας των Ροφιδών (Serranidae). Είναι διάσημη για το ντελικάτο λευκό κρέας της, το οποίο πολλοί γευσιγνώστες θεωρούν ανώτερο ακόμα και από του Ροφού, αλλά και για την ιδιαίτερη συμπεριφορά της στον βυθό. Το σώμα της είναι μακρόστενο και πιο λεπτό σε σχέση με τον ογκώδη Ροφό, με χρώμα που ποικίλλει από πρασινωπό-γκρι έως λαδί ή χάλκινο (aeneus).

Το κλειδί για να την ξεχωρίσετε από τον συγγενή της, τον Βλάχο, βρίσκεται στο κεφάλι. Η Σφυρίδα έχει τρεις ή τέσσερις χαρακτηριστικές λευκές ή ανοιχτόχρωμες γραμμές στο μάγουλο (βραγχιακό επικάλυμμα), οι οποίες ξεκινούν ακτινωτά πίσω από το μάτι σαν αστέρι. Επίσης, τα νεαρά άτομα φέρουν συχνά αχνές κάθετες λευκές ρίγες στα πλευρά, οι οποίες τείνουν να εξαφανίζονται καθώς το ψάρι μεγαλώνει.

Είναι ένα βενθικό είδος που ζει σε βάθη από 20 έως 200 μέτρα. Σε αντίθεση με τον Ροφό που αγαπά τα βράχια, η Σφυρίδα προτιμά τους μαλακούς βυθούς, όπως αμμώδεις ή λασπώδεις εκτάσεις και μικτούς βυθούς με χαλίκι κοντά σε λιβάδια Ποσειδωνίας. Είναι διάσημη ως ο «αρχιτέκτονας» του βυθού. Έχει τη μοναδική συνήθεια να σκάβει μόνη της το λαγούμι της κάτω από μεμονωμένες πλάκες ή ρίζες μέσα στην άμμο, μετακινώντας υλικά με το στόμα της για να δημιουργήσει το τέλειο καταφύγιο, από το οποίο σπάνια απομακρύνεται.

Η Σφυρίδα είναι μεγάλο ψάρι. Το συνηθισμένο μήκος αλίευσης κυμαίνεται από 50 έως 70 εκατοστά και το βάρος από 2 έως 5 κιλά. Ωστόσο, μπορεί να φτάσει σε μέγιστο μήκος τα 120 εκατοστά και βάρος που αγγίζει τα 25 κιλά.

Είναι ένας ισχυρός και επιδέξιος θηρευτής ενέδρας. Παραμένει ακίνητη κοντά στην είσοδο του λαγουμιού της και επιτίθεται αστραπιαία σε οτιδήποτε περάσει κοντά. Η δίαιτα της αποτελείται κυρίως από ψάρια (ποσοστό άνω του 50%), καθώς και από κεφαλόποδα (καλαμάρια, σουπιές) και καρκινοειδή (καβούρια, γαρίδες, στοματόποδα) που ζουν στους αμμώδεις βυθούς.

Είναι ένας ισχυρός και επιδέξιος θηρευτής ενέδρας. Παραμένει ακίνητη κοντά στην είσοδο του λαγουμιού της και επιτίθεται αστραπιαία σε οτιδήποτε περάσει κοντά. Η δίαιτα της αποτελείται κυρίως από ψάρια (ποσοστό άνω του 50%), καθώς και από κεφαλόποδα (καλαμάρια, σουπιές) και καρκινοειδή (καβούρια, γαρίδες, στοματόποδα) που ζουν στους αμμώδεις βυθούς.

Κατέχει μία από τις υψηλότερες θέσεις στην αγορά αλιευμάτων λόγω της εξαιρετικής ποιότητας του κρέατός της (κατηγορία Α'). Αλιεύεται επαγγελματικά κυρίως με χοντρά παραγάδια βυθού και καθετές, και λιγότερο συχνά με τράτες. Για τους ερασιτέχνες και ειδικά τους ψαροντουφεκάδες, αποτελεί δύσκολο στόχο γιατί είναι πολύ καχύποπτη και εξαφανίζεται γρήγορα μέσα στη θολή φωλιά της μόλις νιώσει κίνδυνο.

Η IUCN κατατάσσει τη Σφυρίδα ως Σχεδόν Απειλούμενο (Near Threatened) είδος σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά οι πληθυσμοί της στη Μεσόγειο θεωρούνται υπεραλιευμένοι. Επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι η αλιεία των μεγάλων ατόμων (που είναι όλα αρσενικά) δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα στην αναπαραγωγή, καθώς μειώνεται δραματικά ο αριθμός των αρσενικών που απαιτούνται για τη γονιμοποίηση των αυγών. Γι' αυτόν τον λόγο, ισχύει αυστηρό ελάχιστο μέγεθος αλίευσης στα 45 εκατοστά.