Το Κοπάνι, γνωστό και ως Βαρελάκι ή Κοπανιά, είναι το μικρότερο μέλος της οικογένειας των τόνων στη Μεσόγειο. Είναι ένα καθαρόαιμο πελαγικό ψάρι με πολύ στιβαρό και στρογγυλό σώμα που θυμίζει έντονα μπάλα του ράγκμπι ή βαρελάκι (εξού και το όνομα). Το χρώμα του είναι σκούρο μπλε-μαύρο στη ράχη και ασημί στην κοιλιά.

Το πιο χαρακτηριστικό του γνώρισμα που το ξεχωρίζει από το Καρβούνι (Euthynnus alletteratus) είναι το σχέδιο στη ράχη του. Το Κοπάνι έχει φαρδιές, σκούρες, ακανόνιστες ραβδώσεις (σαν ζιγκ-ζαγκ) που βρίσκονται μόνο στο πίσω μέρος της ράχης, μακριά από το κεφάλι. Επίσης, τα δύο ραχιαία πτερύγια του έχουν μεγάλη απόσταση μεταξύ τους, ενώ στο Καρβούνι είναι σχεδόν ενωμένα.

Είναι είδος της ανοιχτής θάλασσας αλλά συχνά πλησιάζει τις ακτές, ειδικά σε περιοχές με βαθιά νερά και έντονα ρεύματα. Ζει στην επιφάνεια (επιπελαγικό) και σχηματίζει τεράστια και πολύ πυκνά κοπάδια που μπορεί να αριθμούν χιλιάδες άτομα. Κινείται συνεχώς με μεγάλη ταχύτητα.

Είναι μικρό ψάρι σε σύγκριση με τους άλλους τόνους. Το συνηθισμένο μήκος του είναι 30 έως 40 εκατοστά και το βάρος του 1 με 2 κιλά. Μπορεί να φτάσει σε μέγιστο μήκος τα 50 εκατοστά.

Τρέφεται κυρίως με μικρά αφρόψαρα (όπως γαύρους και αθερίνες) και πλαγκτονικά καρκινοειδή. Είναι και αυτό σημαντική τροφή για μεγαλύτερους θηρευτές όπως ο Ερυθρός Τόνος, ο Ξιφίας και οι καρχαρίες.

Αλιεύεται μαζικά με γρι-γρι και δίχτυα (κοπανόδιχτα). Για τους ερασιτέχνες είναι εύκολο θήραμα στη συρτή αφρού όταν πετύχουν το κοπάδι. Το κρέας του είναι πολύ κόκκινο, σφιχτό και έχει έντονη γεύση αίματος. Λόγω αυτής της βαριάς γεύσης, έχει χαμηλή εμπορική αξία και πωλείται φθηνά ως τονάκι. Ωστόσο, αν αφαιμαχθεί σωστά, είναι πολύ νόστιμο ψητό ή παστό.

Σημαντικά Ευρήματα Ερευνών

Η IUCN κατατάσσει το Κοπάνι στα είδη Ελαχίστης Ανησυχίας (Least Concern) σε παγκόσμιο επίπεδο, αν και σε ορισμένες περιοχές της Μεσογείου παρατηρούνται ενδείξεις υπεραλίευσης. Επιστημονικές μελέτες έχουν αναδείξει τον κρίσιμο οικολογικό του ρόλο ως ψάρι-τροφή (forage fish), καθώς μεταφέρει ενέργεια από το πλαγκτόν στους κορυφαίους θηρευτές (όπως ο Ερυθρός Τόνος και ο Ξιφίας). Έρευνες για την ανάπτυξή του επιβεβαίωσαν ότι μεγαλώνει πολύ γρήγορα και έχει μικρό κύκλο ζωής (περίπου 4-5 χρόνια). Επίσης, γενετικές αναλύσεις έδειξαν ότι οι πληθυσμοί της Μεσογείου παρουσιάζουν γενετική διαφοροποίηση από αυτούς του Ατλαντικού, ενώ υπάρχουν ενδείξεις ότι τα ψάρια επιστρέφουν στις περιοχές που γεννήθηκαν για να αναπαραχθούν (natal homing).